PHÂN BIỆT THỪA KẾ THEO DI CHÚC VÀ THỪA KẾ THEO PHÁP LUẬT
- Luật sư Lê Văn Thiên
- 11 thg 5
- 4 phút đọc
Thừa kế là việc chuyển dịch tài sản của người chết cho người còn sống. Pháp luật Việt Nam hiện nay phân chia thành hai hình thức cơ bản với các đặc điểm khác biệt sau:
1. Thừa kế theo di chúc
Cơ sở pháp lý: Điều 624 – Điều 648 Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015.
Khái niệm: Là việc chuyển dịch tài sản theo ý chí nguyện vọng của cá nhân nhằm định đoạt tài sản của mình cho người khác sau khi chết.
Thứ tự ưu tiên: Được ưu tiên áp dụng trước. Chỉ khi không có di chúc hoặc di chúc không hợp lệ thì mới chia theo pháp luật.
Đối tượng hưởng thừa kế: Bất kỳ ai (cá nhân, tổ chức, Nhà nước) được người để lại di sản chỉ định trong di chúc.
Phân chia di sản: Theo ý chí của người lập di chúc. Họ có quyền cho ai bao nhiêu, hoặc truất quyền thừa kế của bất kỳ ai (ngoại trừ đối tượng tại Điều 644 xem thêm mục 3.).
2. Thừa kế theo pháp luật
Cơ sở pháp lý: Điều 649 – Điều 655 BLDS 2015.
Khái niệm: Là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.
Trường hợp áp dụng (Điều 650): Khi không có di chúc; di chúc không hợp lệ; người thừa kế theo di chúc chết trước/cùng lúc với người lập di chúc; hoặc người được chỉ định từ chối nhận di sản.
Đối tượng hưởng thừa kế: Chỉ là cá nhân có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng với người chết, chia theo 3 hàng thừa kế (Điều 651):
Hàng 1: Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi.
Hàng 2: Ông bà nội/ngoại, anh chị em ruột, cháu ruột (gọi bằng ông bà).
Hàng 3: Cụ nội/ngoại, bác/chú/cậu/cô/dì ruột, chắt ruột.
Phân chia di sản: Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Phân biệt thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật - Điểm giao thoa đặc biệt (Điều 644)
Trước đây người để lại di chúc được tuyệt đối định đoạt tài sản của mình. Theo đó họ có quyền cho hoặc truất quyền hưởng di sản của những người lẽ ra được hưởng theo pháp luật nếu không có di chúc. Trong trường hợp này người được hưởng thừa kế theo di chúc được hưởng di sản theo ý chí tuyệt đối của người để lại chúc, kể cả người đó là người không thuộc diện, hàng hưởng thừa kế theo pháp luật. Trong trường hợp này pháp luật hoàn toàn tôn trọng vào ý chí của người để lại di chúc. Tuy nhiên có những bất công đối với một số trường hợp đặc biệt nên pháp luật về thừa kế hiện hành đã có những điều chỉnh phù hợp và đảm bảo công bằng có tính nhân văn phù hợp với xã hội văn minh: Hạn chế nội dung di chúc/ những người được hưởng di sản thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Tức là khi quyền tự định đoạt tuyệt đối của người để lại di chúc đã không cho/ truất một số trường hợp được hưởng phần tài sản của mình để lại, thì để đảm bảo công bằng pháp luật xét thấy cần phải cho một kỷ phần ít hơn một suất mà lẽ ra họ được hưởng nếu chia theo pháp luật .
Vì vậy, dù có di chúc nhưng những đối tượng sau vẫn được hưởng ít nhất 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật, trừ khi họ từ chối hoặc không có quyền hưởng:
Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng.
Con đã thành niên mà không có khả năng lao động.
Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình, mọi người cũng cần tìm hiểu, tham vấn quy định pháp luật, phân biệt thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật để hạn chế thực trạng đáng tiếc vẫn hay xảy ra trên thực tế và những tranh chấp kéo dài không cần thiết.
Liên hệ ngay với Luật sư để nhận được tư vấn khi bạn đang gặp phải các vướng mắc pháp lý liên quan đến thừa kế!
Luật sư Lê Văn Thiên - SĐT: 082 966 6668
Địa chỉ: P203 tòa nhà Giảng Võ Lake View D10, Phường Giảng Võ, Thành phố Hà Nội
================
CÔNG TY LUẬT TNHH VIETLINK
📌 Trụ sở: P203 tòa nhà Giảng Võ Lake View D10, Phường Giảng Võ, Thành phố Hà Nội
📌 Chi nhánh tại TP.HCM: 602, Lầu 6, tòa nhà số 60 đường Nguyễn Văn Thủ, phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh
📞 Tổng đài tư vấn trực tiếp 24/7: 0982 384 485/ 0983.509.365
📩 Email: hanoi@vietlinklaw.com
🌐 Website: https://vietlinklaw.vn
🔗 LinkedIn: Vietlink Law Firm
📸 Instagram: vietlink.lawfirm
