MỘT SỐ HANH VI VI PHẠM TRONG KINH DOANH THUỐC LÁ VÀ CHẾ TÀI XỬ PHẠT

Kinh doanh thuốc lá là một trong những lĩnh vực thuộc nhóm hàng hóa kiểm soát đặc biệt, chịu sự điều chỉnh chặt chẽ bởi hệ thống quy định pháp luật nhằm hạn chế tác hại của thuốc lá và quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng từ sản xuất – phân phối – bán buôn – bán lẻ.

       Doanh nghiệp chỉ được phép hoạt động khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện kinh doanh theo từng loại hình và phải duy trì các điều kiện đó trong suốt quá trình kinh doanh. Mọi hành vi kinh doanh thuốc lá không có giấy phép hoặc vi phạm quy định về địa điểm, hệ thống phân phối, nguồn cung, nhãn hàng hóa, tiếp thị, quảng cáo… đều có thể dẫn đến mức xử phạt rất cao hoặc bị đình chỉ hoạt động.

MỘT SỐ HANH VI VI PHẠM TRONG KINH DOANH THUỐC LÁ VÀ CHẾ TÀI XỬ PHẠT

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ

- Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá số 09/2012/QH13 của Quốc hội

- Nghị định 67/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá về kinh doanh thuốc lá

- Nghị định 106/2017/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2013/NĐ-CP ngày 27 tháng 6 năm 2013 của chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật phòng, chống tác hại của thuốc lá về kinh doanh thuốc lá

- Nghị định 08/2018/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi một số nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Công Thương

- Nghị định 17/2020/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của bộ công thương

- Nghị định số 146/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại

- Nghị định số 139/2025/NĐ- CP của Chính phủ  quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của bộ công thương

- Nghị định số 98/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

- Nghị định số 24/2025/NĐ- CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 98/2020/ NĐ-CP

- Thông tư số 23/2025/TT-BYT ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thuốc lá điếu

- Thông tư số 299/2016/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định điều kiện kinh doanh để cấp giấy phép sản xuất rượu, giấy phép sản xuất thuốc lá do Bộ Tài chính ban hành

- Thông tư 22/2018/TT-BTC về sửa đổi Thông tư 299/2016/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định điều kiện kinh doanh để cấp Giấy phép sản xuất rượu, Giấy phép sản xuất thuốc lá do Bộ Tài chính ban hành

- Thông tư 57/2018/TT-BCT hướng dẫn Nghị định liên quan đến kinh doanh thuốc lá do Bộ trưởng Bộ Công thương ban hành

- Thông tư 43/2023/TT-BCT sửa đổi Thông tư 57/2018/TT-BCT quy định các Nghị định liên quan đến kinh doanh thuốc lá do Bộ trưởng Bộ Công thương ban hành

- Thông tư số 38/2025/TT-BCT

II. CÁC LOẠI GIẤY PHÉP

- Giấy phép sản xuất thuốc lá (cấp bởi Bộ Công Thương - nay là UBND các tỉnh, thành phố;

- Giấy phép phân phối thuốc lá (cấp bởi Bộ Công Thương - nay là UBND các tỉnh, thành phố;

- Giấy phép bán buôn thuốc lá (do Sở Công Thương cấp);

- Giấy phép bán lẻ thuốc lá (do Phòng Công Thương hoặc Phòng Kinh tế cấp – nay là UBND xã, phường cấp).

III. CÁC HÀNH VI VI PHẠM THƯỜNG GẶP VÀ MỨC XỬ PHẠT TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THUỐC LÁ

          Theo Điều 44 Nghị định 67/2013/NĐ-CP của Chính phủ, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm các quy định của pháp luật về kinh doanh thuốc lá tùy theo tính chất và mức độ vi phạm mà ngoài việc xử phát hành chính, doanh nghiệp còn có nguy cơ bị tịch thu lợi nhuận bất hợp pháp, thu hồi giấy phép, tịch thu tang vật, thậm chí nghiêm trọng hơn bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

          Trên thực tế, các vi phạm thường gặp và khung xử phạt tương ứng có thể được khái quát như sau:

1. Vi phạm liên quan đến giấy phép kinh doanh thuốc lá

          Đối với các hành vi viết thêm, tẩy xóa, sửa chữa làm thay đổi nội dung ghi trong giấy phép kinh doanh; cho thuê, cho mượn, cầm cố, thế chấp, bán, chuyển nhượng giấy phép kinh doanh hoặc thuê, mượn, nhận chuyển nhượng giấy phép kinh doanh, mức phạt tiền được áp dụng từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

          Trường hợp kinh doanh không đúng phạm vi, đối tượng, quy mô, thời hạn, địa bàn, địa điểm hoặc mặt hàng ghi trong giấy phép kinh doanh được cấp, tổ chức, cá nhân có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

2. Kinh doanh thuốc lá không có giấy phép hoặc giấy phép không còn hiệu lực

          Các hành vi kinh doanh hàng hóa thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mà không có giấy phép kinh doanh theo quy định; kinh doanh khi giấy phép đã hết hiệu lực hoặc sử dụng giấy phép kinh doanh của thương nhân khác để kinh doanh bị xử phạt với mức tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.

          Trường hợp tiếp tục hoạt động kinh doanh trong thời gian bị đình chỉ hoạt động, tước quyền sử dụng hoặc thu hồi giấy phép kinh doanh, mức phạt tiền có thể lên tới từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

3. Hành vi buôn lậu thuốc lá điếu

          Hành vi buôn bán thuốc lá điều nhập lậu có thể bị xử phạt từ 1.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với cá nhân, tổ chức thực hiện thì phạt tiền gấp hai lần mức phạt tiền quy định đối với cá nhân. Đồng thời kèm theo hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật; tịch thu phương tiện là công cụ, máy móc được sử dụng để vận chuyển hàng cấm; tước quyền sử dụng giấy phép.

          Ngoài ra, phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu hủy tang vật là hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường, văn hóa phẩm có nội dung độc hại đối với hành vi vi phạm; Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm

4. Vi phạm quy định về bán, cung cấp thuốc lá

Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không có biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi tại điểm bán của đại lý bán buôn, đại lý bán lẻ thuốc lá. 

Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Trưng bày quá một bao hoặc một tút hoặc một hộp của một nhãn hiệu thuốc lá tại đại lý bán lẻ, điểm bán lẻ thuốc lá;

b) Bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi;

c) Bán, cung cấp thuốc lá không ghi nhãn, không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá theo quy định của pháp luật. Trường hợp bán thuốc lá không ghi nhãn, không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá là thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả thì thực hiện xử phạt theo quy định của pháp luật về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

5. Vi phạm quy định về ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá

Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) In cảnh báo sức khỏe không đúng mẫu, vị trí, diện tích và màu sắc theo quy định của pháp luật;

b) Không thay đổi định kỳ 2 năm một lần cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá theo quy định của pháp luật;

c) Không ghi rõ số lượng điếu đối với bao thuốc lá dạng điếu hoặc trọng lượng đối với các loại thuốc lá khác;

d) Sử dụng từ, cụm từ làm người đọc, người sử dụng hiểu thuốc lá là ít có hại hoặc hiểu sai về tác hại của thuốc lá và khói thuốc lá đối với sức khỏe con người.

Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá theo quy định của pháp luật đối với thuốc lá sản xuất, nhập khẩu để tiêu thụ tại Việt Nam;

b) Ký hợp đồng, sản xuất thuốc lá mang nhãn hiệu nước ngoài để tiêu thụ trong nước khi chưa được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

6. Vi phạm quy định khác về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Sử dụng hình ảnh thuốc lá trên báo chí, xuất bản phẩm dành riêng cho trẻ em;

b) Cung cấp thông tin không có cơ sở khoa học, không chính xác về thuốc lá và tác hại của thuốc lá;

c) Không đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hằng năm, không đưa quy định cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ;

d) Không hạn chế hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong các tác phẩm sân khấu, điện ảnh theo quy định của pháp luật.

Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Sử dụng tên, nhãn hiệu và biểu tượng của sản phẩm thuốc lá với sản phẩm, dịch vụ khác;

b) Tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức;

c) Để cho tổ chức, cá nhân tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng tại cơ sở thuộc quyền quản lý, điều hành;

d) Chậm nộp khoản đóng góp bắt buộc theo quy định của pháp luật;

đ) Khai sai dẫn đến nộp thiếu khoản đóng góp bắt buộc theo quy định của pháp luật;

e) Sử dụng kinh phí hỗ trợ của Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá không đúng quy định của pháp luật;

g) Doanh nghiệp, các phương tiện thông tin đại chúng đưa tin, thông báo về việc tài trợ của tổ chức, cá nhân kinh doanh thuốc lá.

Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Thực hiện hoạt động tài trợ dưới bất kỳ hình thức nào, trừ trường hợp được phép theo quy định của pháp luật;

b) Trốn, gian lận khoản đóng góp bắt buộc theo quy định của pháp luật.

          Luật Vietlink tự hào là đơn vị tư vấn pháp lý Công Thương chuyên sâu, với đội ngũ Luật sư – Chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh thuốc lá, rượu, khí, xăng dầu, hạ tầng thương mại và các ngành nghề hạn chế kinh doanh khác. Chúng tôi cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện, bao gồm:

• Tư vấn điều kiện và xây dựng mô hình kinh doanh phù hợp quy định;

• Soạn thảo – hoàn thiện hồ sơ xin giấy phép phân phối, bán buôn, bán lẻ thuốc lá;

• Đại diện doanh nghiệp làm việc với Sở Công Thương, Bộ Công Thương và các cơ quan quản lý;

• Rà soát hệ thống tuân thủ để phòng ngừa rủi ro thanh tra – xử phạt;

• Tư vấn pháp lý thường xuyên theo mô hình doanh nghiệp Công Thương.

          Với phương châm “Chính xác – Nhanh chóng – Đồng hành lâu dài”, Vietlink cam kết mang đến cho doanh nghiệp giải pháp pháp lý hiệu quả, phù hợp từng mô hình và đảm bảo tuân thủ tuyệt đối theo pháp luật hiện hành.

          Luật Vietlink – Đối tác pháp lý tin cậy cho doanh nghiệp trong lĩnh vực Công Thương.