Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Doanh nghiệp cần rà soát toàn diện việc sử dụng lao động nước ngoài trước ngày 05/12/2026
Nghị định số 393/2026/NĐ-CP ngày 20/10/2026 của Chính phủ quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 05/12/2026, thay thế Nghị định số 219/2025/NĐ-CP. Những thay đổi về điều kiện cấp giấy phép lao động, các trường hợp miễn giấy phép, trình tự thủ tục và trách nhiệm của người sử dụng lao động đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần chủ động rà soát, điều chỉnh quy trình quản lý nhân sự nước ngoài để bảo đảm tuân thủ pháp luật.
1. Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Đơn giản hóa thủ tục nhưng tăng cường trách nhiệm tuân thủ
Việc ban hành Nghị định 393/2026/NĐ-CP đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam.
Một mặt, Nghị định mở rộng các trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động, bổ sung những quy định linh hoạt về điều kiện chuyên gia, đồng thời rút ngắn thời gian giải quyết một số thủ tục hành chính.
Mặt khác, Nghị định cũng đặt ra yêu cầu cụ thể hơn đối với doanh nghiệp trong việc tuyển dụng, xác định hình thức làm việc, quản lý địa điểm làm việc và thực hiện chế độ báo cáo.
Điều này cho thấy, việc sử dụng lao động nước ngoài không còn đơn thuần là vấn đề hoàn thiện hồ sơ xin giấy phép lao động, mà cần được đặt trong cơ chế quản trị rủi ro pháp lý thường xuyên của doanh nghiệp.
2. Những thay đổi quan trọng doanh nghiệp cần lưu ý
2.1. Mở rộng các trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động
Theo Điều 8 Nghị định 393/2026/NĐ-CP, có 18 nhóm trường hợp người lao động nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động.
Đáng chú ý, quy định mới đề cập đến một số đối tượng liên quan đến lĩnh vực công nghệ chiến lược, nhân lực chất lượng cao và các chương trình phát triển nhân lực theo chính sách của Nhà nước.
Việc mở rộng các trường hợp miễn giấy phép tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong hoạt động thu hút chuyên gia, nhà quản lý và nhân lực nước ngoài.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng không thuộc diện cấp giấy phép lao động không đồng nghĩa với việc đương nhiên được miễn mọi thủ tục hành chính.
Tùy từng trường hợp, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện thủ tục cấp giấy xác nhận hoặc thông báo với cơ quan có thẩm quyền.
2.2. Điều kiện xác định chuyên gia và lao động kỹ thuật có sự thay đổi
Điều 4 Nghị định 393/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các tiêu chí xác định người lao động nước ngoài là nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia và lao động kỹ thuật.
Đối với chuyên gia, bên cạnh tiêu chí về trình độ đào tạo và kinh nghiệm, Nghị định bổ sung những trường hợp đáp ứng điều kiện theo lĩnh vực chuyên môn đặc thù hoặc kinh nghiệm làm việc thực tế.
Đáng chú ý, người lao động có ít nhất 05 năm kinh nghiệm phù hợp với vị trí dự kiến làm việc tại Việt Nam có thể đáp ứng một trong các tiêu chí xác định chuyên gia.
Sự thay đổi này mở ra thêm phương án tuyển dụng nhân sự quốc tế nhưng đồng thời đòi hỏi doanh nghiệp phải xác định đúng vị trí công việc và chuẩn bị tài liệu chứng minh tương ứng.
2.3. Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục gia hạn giấy phép lao động
Theo Điều 29 Nghị định 393/2026/NĐ-CP:
- Doanh nghiệp được nộp hồ sơ gia hạn trong khoảng thời gian từ 90 ngày đến ít nhất 10 ngày trước ngày giấy phép lao động hết hạn.
- Thời hạn giải quyết hồ sơ gia hạn là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Quy định mới giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch sử dụng lao động nước ngoài, hạn chế nguy cơ gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh do giấy phép hết hạn.
Tuy nhiên, việc gia hạn vẫn phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về vị trí công việc, hình thức làm việc và hồ sơ chứng minh theo quy định.
2.4. Quy định chặt chẽ hơn về tuyển dụng lao động nước ngoài
Nghị định mới quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc tuyển dụng lao động nước ngoài đối với những vị trí mà lao động Việt Nam chưa đáp ứng được. Doanh nghiệp cần chú ý đến thời hạn đăng thông báo tuyển dụng, nội dung thông báo và các kênh tuyển dụng được pháp luật cho phép.
Đặc biệt, việc đăng thông báo tuyển dụng phải được thực hiện trước ít nhất 05 ngày làm việc đối với các trường hợp thuộc diện phải thông báo.
Những sai sót trong quy trình tuyển dụng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài và tiến độ cấp giấy phép lao động.
2.5. Rà soát lại hình thức di chuyển nội bộ doanh nghiệp
Đây là nội dung đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp trong khu công nghiệp và các tập đoàn đa quốc gia.
Nghị định 393/2026/NĐ-CP quy định cụ thể điều kiện xác định người lao động nước ngoài di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa:
- Người lao động di chuyển nội bộ doanh nghiệp;
- Người lao động thực hiện hợp đồng lao động;
- Người lao động thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ;
- Người lao động làm việc theo hình thức khác được pháp luật quy định.
Việc xác định không chính xác hình thức làm việc có thể dẫn đến áp dụng sai diện miễn giấy phép lao động hoặc chuẩn bị hồ sơ không phù hợp.
2.6. Tăng cường trách nhiệm quản lý và báo cáo
Bên cạnh các thủ tục cấp, cấp lại và gia hạn giấy phép lao động, Nghị định còn quy định trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình sử dụng lao động nước ngoài.
Doanh nghiệp cần chú ý việc cập nhật thông tin người lao động, địa điểm làm việc, thời hạn làm việc, thực hiện nghĩa vụ thông báo và báo cáo theo quy định.
Đặc biệt, các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nước ngoài tại các địa điểm khác nhau cần thiết lập cơ chế theo dõi và kiểm soát hồ sơ thống nhất.
3. Doanh nghiệp cần làm gì trước ngày 05/12/2026?
Trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện các công việc sau:
Thứ nhất, rà soát toàn bộ lao động nước ngoài đang làm việc tại doanh nghiệp.
Kiểm tra tình trạng giấy phép lao động, giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động, thời hạn hiệu lực và hình thức làm việc thực tế.
Thứ hai, đánh giá lại điều kiện pháp lý đối với từng vị trí công việc.
Đặc biệt chú ý các vị trí chuyên gia, lao động kỹ thuật, nhà quản lý và nhân sự được điều chuyển từ công ty mẹ hoặc công ty liên kết ở nước ngoài.
Thứ ba, kiểm tra quy trình tuyển dụng và hồ sơ chứng minh nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài.
Đánh giá sự phù hợp của các thông báo tuyển dụng, hồ sơ giải trình, hợp đồng lao động, quyết định điều chuyển và các tài liệu liên quan.
Thứ tư, xây dựng kế hoạch gia hạn giấy phép lao động.
Lập danh sách giấy phép sắp hết hạn, xác định thời điểm nộp hồ sơ và kiểm tra các điều kiện áp dụng quy định chuyển tiếp.
Thứ năm, hoàn thiện cơ chế quản lý tuân thủ thường xuyên.
Thiết lập quy trình theo dõi giấy phép, cập nhật thông tin nhân sự, báo cáo định kỳ và kiểm soát những thay đổi phát sinh trong quá trình sử dụng lao động nước ngoài.
4. Vietlink Law Firm – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong quản trị rủi ro pháp lý về lao động nước ngoài
Trên thực tế, rủi ro pháp lý đối với doanh nghiệp không chỉ phát sinh khi xin cấp giấy phép lao động mà còn xuất hiện trong suốt quá trình tuyển dụng, sử dụng, điều chuyển và chấm dứt quan hệ lao động.
Một giấy phép lao động còn hiệu lực chưa đủ để khẳng định doanh nghiệp đã tuân thủ đầy đủ các quy định liên quan.
Với định hướng cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện cho doanh nghiệp, Công ty Luật TNHH Vietlink triển khai dịch vụ rà soát tuân thủ pháp luật và tư vấn pháp lý thường xuyên, trong đó bao gồm:
Rà soát pháp lý: Kiểm tra hồ sơ và tình trạng pháp lý của người lao động nước ngoài đang làm việc tại doanh nghiệp.
Đánh giá rủi ro: Phát hiện những điểm chưa phù hợp về giấy phép lao động, hình thức làm việc, hợp đồng và nghĩa vụ báo cáo.
Đề xuất phương án xử lý: Tư vấn điều chỉnh hồ sơ, thực hiện thủ tục cấp mới, gia hạn, cấp lại hoặc xác nhận miễn giấy phép lao động.
Chuẩn hóa quy trình nội bộ: Xây dựng quy trình tuyển dụng, tiếp nhận, điều chuyển và quản lý lao động nước ngoài.
Tư vấn pháp lý thường xuyên: Theo dõi các thay đổi pháp luật, tư vấn các vấn đề phát sinh và hỗ trợ doanh nghiệp duy trì việc tuân thủ trong hoạt động quản lý nhân sự.
Thay vì chỉ xử lý từng thủ tục riêng lẻ khi phát sinh, doanh nghiệp cần một cơ chế rà soát và tư vấn pháp lý thường xuyên để chủ động phòng ngừa rủi ro.
Vietlink hướng tới vai trò là đơn vị tư vấn pháp lý đồng hành cùng doanh nghiệp, hỗ trợ nhận diện rủi ro từ sớm, xây dựng giải pháp phù hợp và bảo đảm tính liên tục trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Doanh nghiệp đang sử dụng lao động nước ngoài, đặc biệt là doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp sản xuất và các tập đoàn có hoạt động điều chuyển nhân sự quốc tế, có thể liên hệ Vietlink để được tư vấn và đánh giá tình trạng tuân thủ pháp luật trước khi Nghị định 393/2026/NĐ-CP có hiệu lực.
================
CÔNG TY LUẬT TNHH VIETLINK
📌 Trụ sở: P203 tòa nhà Giảng Võ Lake View D10, Phường Giảng Võ, Thành phố Hà Nội
📌 Chi nhánh tại TP.HCM: 602, Lầu 6, tòa nhà số 60 đường Nguyễn Văn Thủ, phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh
📞 Tổng đài tư vấn trực tiếp 24/7: 0983.509.365
📩 Email: hanoi@vietlinklaw.com
🌐 Website: https://vietlinklaw.vn
🔗 LinkedIn: Vietlink Law Firm
📸 Instagram: vietlink.lawfirm
